Bielski ręcznik obrzędowy


Obrzędowy ręcznik bielski jest jednym z ważniejszych wyznaczników  kultury i tradycji Ziemi Bielskiej. To wyjątkowe płótno jest związane z  bardzo ciekawymi zwyczajami. Niepowtarzalne i piękne zdobnictwo płótna świadczy o ogromnym bogactwie kulturowym i wspaniałej obyczajowości mieszkańców tych terenów.

Ręcznik obrzędowy w swej tradycji  towarzyszył człowiekowi przez całe życie – od narodzin po śmierć. Dwa końce symbolizowały początek i koniec życia, między którymi zostały zapisane przeznaczenie i los.

Zgodnie z tradycją pierwszy ręcznik otrzymywało się na chrzcie świętym. To wyjątkowe ozdobne płótno było obecne również w tak ważnych chwilach jak ślub, wesele, święta rodzinne i religijne. Obecność ręcznika w obrzędach związanych z zaślubinami była bardzo ważna. Obowiązkiem każdej panny młodej było wniesienie z posagiem własnoręcznie wyhaftowanego ręcznika. Jeszcze do lat 60. XX wieku zwyczaj ten był podtrzymywany. W uroczystościach zaślubin ręcznik odgrywał rolę swoistego przejścia w kolejny etap życia. Para młoda bardzo często podczas ceremonii zaślubin stała na przygotowanym przez dziewczynę ręczniku. Ślubna ikona również była otaczana haftowanym ręcznikiem, a następnie zawieszana w domu męża.  Obrzędowy ręcznik towarzyszył także zwyczajom pogrzebowym. Obwiązywano nim na 40 dni ikonę nad łóżkiem zmarłego. Wierzono bowiem, że w tym czasie dusza znajduje się jeszcze w obejściu. W zwyczaju również było wkładanie ręcznika do trumny oraz obwiązywanie nim krzyża pogrzebowego, który prowadził zmarłego na wieczny spoczynek. Obrzędowy ręcznik nie był zwykłym kawałkiem materiału, ale stanowił wyraz łączności człowieka z Bogiem i przodkami

Obrzędowy ręcznik bielski wiernie towarzyszył życiu mieszkańców gminy. Stanowił ważny element podczas wielu uroczystości, ale także w życiu codziennym. By zapewnić sobie urodzaj plonów gospodarz wychodził na siewy przepasany ręcznikiem. Również pierwszy ścięty snop zboża był otaczany tym niezwykłym płótnem. Ręcznik był podstawową ozdobą podczas świąt dożynkowych, wielkanocnych i innych. 

Bardzo często zdobiono nim święte obrazy – ikony, przydrożne i cmentarne krzyże i kapliczki. Zgodnie z wierzeniami ręcznik miał także  chronić przed złem.

Najstarsze  ręczniki zdobiono haftem tkackim i krzyżykowym w kolorach czarnym, czerwonym i niebieskim. Głównie dominowały wzory geometryczne, ale często pojawiały się także napisy cyrylicą – sentencje lub inicjały twórczyń. Z czasem na ręcznikach haftowano różnokolorowe  motywy kwiatowe i zwierzęce. Brzegi ręczników ozdabiano koronką szydełkową.

Obrzędowy ręcznik bielski miał na ogół długość od 1,5 do 3 metrów.

 

Zwiedzanie atrakcji turystycznej


Do dziś zachowały się ręczniki obrzędowe nawet z 1920 roku. Można je podziwiać w Muzeum w Bielsku Podlaskim. Dzięki staraniom funduszu Lokalnego na rzecz Rozwoju Społecznego można obejrzeć je także w Internecie. Zebrane z podbielskich wsi ręczniki zbadano pod kątem autorstwa ich wyrobu, daty i miejsca powstania.

ADRES WYSTAWY:

Wystawę „Obrzędowy Ręcznik Bielski” można oglądać w Ratuszu w Bielsku Podlaskim:

ul. Mickiewicza 45.

GODZINY OTWARCIA:

Muzeum w Bielsku Podlaskim czynne jest dla zwiedzających codziennie (oprócz poniedziałków i dni świątecznych)

  1. od 1 maja do 31 sierpnia
    w godz. 10:00 – 17:00 – wtorek, środa, czwartek, sobota, niedziela
    w godz. 10:00 – 18:00 – piątek
  2. od 1 września do 30 kwietnia
    w godz. 10:00 – 17:00 – wtorek – niedziela

Ostatnie wejście zwiedzających na wystawy odbywa się na 45 min. przed zamknięciem muzeum

CENNIK (sezon 2016):

  • bilet normalny –  6 zł
  • bilet ulgowy-  3 zł
  • bilet rodzinny (dorośli i dzieci, maksymalnie 5 osób)  – 12 zł
  • opłata za oprowadzanie:

– 12 zł – grupy organizowane przez szkoły
– 24 zł – inne grupy

 

Dojazd do atrakcji


Galeria zdjęć